Parochie van de Heilige Damiaan de Veuster
Sint Lucia - Sint Trudo - De Goddelijke Voorzienigheid

Waardeer ieders bijdrage, want samen vormen wij één gemeenschap die door God bemind wordt

Overweging bij Allerzielen 2019

Toen riep Jezus met luide stem: ‘Vader, in uw handen beveel ik mijn geest.’

Het is de vraag of een stervende nog met luide stem kan spreken. Sterven is het laatste stukje levensweg van een mens. Dat moeten we aanvaarden. Toch is dat eenvoudiger gezegd dan gedaan.

 Hoe jonger een mensenleven, hoe moeilijker dat is. Als we naar het gedachtenisprentje kijken waarop de namen van de overledenen van het afgelopen jaar, zien we dat de leeftijd van de overledenen varieert van 71 tot 97 jaar, maar ook een vrouw van 47 en een man van 60. Niet alleen de leeftijd maar ook de omstandigheden bepalen onze gevoelens bij een sterven. Leeftijd is niet het enige dat de ouderdom bepaald. Er zijn mensen op gevorderde leeftijd die zich nog relatief fit kunnen bewegen, terwijl er jongere mensen zijn die om wat voor reden ook niet meer mee kunnen.

 

“Een mens,
beperkt van dagen,
is als een bloem, die bloeit en verwelkt,
vluchtig als een schaduw...”

(tekst op het prentje uit Job 14)

Met deze vluchtigheid worden we rauw geconfronteerd, iedere keer dat we met de dood te maken krijgen. Maar hoe dichter het bij komt, hoe intenser het ons raakt. Een vader, moeder, een broer of zus, een opa of oma, een vriend, een kind…. De vluchtigheid wordt minder naarmate de gestorvene deel van mijn leven is. Een dierbare, een geliefde gaat niet weg uit mijn gedachte, uit mijn gevoel…

Er verschijnen boeken en teksten van nabestaanden van relatief bekende Nederlanders die hun rouw willen delen. Zij brengen heel persoonlijk onder woorden hoe zij met het sterven en met de gestorvene omgaan. De dood is uit de taboesfeer gehaald. Er zijn ook tijden geweest waar er over de gevoelens rondom de dood niet gesproken werd.

Ook wordt er steeds meer aandacht besteedt aan het proces dat iemand doormaakt die de dood aan ziet komen. De mens die aan zijn laatste eindje toe is, heeft diverse mogelijkheden om aan te geven wat zijn wensen zijn.

Wij zijn niet uniek in onze tijd. Ook in de middeleeuwen bestond het nadenken over sterven. Men sprak over stervenskunst zoals men ook sprak over levenskunst. Die twee horen in wezen bij elkaar.

Wanneer je stil staat bij wat er allemaal bij komt kijken, dan is sterven inderdaad een kunst waar veel disciplines samenwerken. Bovendien spreekt het hart van de geliefden en dierbaren mee. Ook sterven is een proces waarin je niet alleen staat, al kan niemand in de persoon treden van degene die heengaat. Daarin kun je slechts alleen gaan.

Dat wordt naar mijn gevoel uitgedrukt in de zin die Jezus op het kruis uit slaakt. Er zijn omstanders die hem dood wensen. Er zijn omstanders die bedroefd met tranen om hem heen staan. Er zijn er die Hem verlaten hebben uit angst. 33 jaar. Een mens, beperkt van dagen, is als een bloem, die bloeit en verwelkt, vluchtig als een schaduw. Is het dan gedaan met hem wanneer hij sterft? Als hij de geest geeft, is die mens dan voorbij?

De kunst van het sterven gaat hand in hand met de kunst van het leven.

Jezus verstaat de kunst van het geloof om zijn leven en sterven toe te vertrouwen aan God. Hij aanvaardde het leven, Hij aanvaardde het lot van zijn sterven. Maar hij droeg zijn lot hoopvol in het perspectief dat zijn leven, zijn persoon gedragen wordt door God, onze Vader.

Jezus laat ons met zijn sterven zien dat God zijn gelaat voor de mens niet verborgen zal houden. Hij zal die mens indachtig zijn, zoals mensen in het evangelie de gestorvene indachtig blijven, met waardigheid en respect van het kruis nemen, in doeken wikkelen om hem in een graf te leggen.

U hebt dat op eenzelfde manier gedaan door uw dierbare overledene met waardigheid en respect te begeleiden om het dode lichaam op een gedragen manier aan de aarde terug te geven, zij het in een graf of in een urn, of op een plaats waar de as verstrooid werd.

Allemaal kijken we vervolgens omhoog, omdat wij bevroeden dat wij de levende niet bij de doden moeten zoeken.

Mèt de ongewisheid van wat er na de dood kan zijn, vertrouwen wij onze dierbare overledenen toe aan de Vader van onze Heer Jezus Christus. Ook onszelf en onze wereld blijven wij aan Hem toevertrouwen.

Omgaan met deze kunst wil niet automatisch zeggen dat we het begrijpen, maar wel dat de mogelijkheid blijft van leven, voor hen die van ons zijn heengegaan, en voor ons die hier zijn achtergebleven. Leven wensen we allen toe in God die bron van alle leven is.


© SiteTurn | Damiaan de Veuster